Tips voor de beginnende genealoog (in Fryslân/Friesland)

Vraag eerst binnen je eigen familie : vader en moeder, opa en oma, ooms en tantes, neven en nichten, enz. Alles wat zij je kunnen vertellen, zul je later wel moeten gaan controleren of het wel klopt(!), maar het is in ieder geval een goed begin.
Probeer zoveel mogelijk data te achterhalen : geboortedatum en -plaats, huwelijksdatum en -plaats (gemeente), overlijdensdatum en -plaats. Dat zijn de kapstokhaken waar je later alle andere gegevens aan kunt ophangen. Denk ook aan rouwbrieven en familie-advertenties die misschien nog bewaard zijn gebleven. Ook was het destijds vaak de gewoonte om data voorin de (trouw-)Bijbel te schrijven.
Vooronderzoek op internet: Tegenwoordig is het mogelijk om via internet al een heleboel vooronderzoek te doen. Als je bijvoorbeeld gevonden hebt dat pake (opa) in 1886 in Jelsum is geboren, dan kun je op de internetpagina van het Tresoar in Leeuwarden (voorm. Ryksargyf) de gegevens uit de geboorteakte opzoeken. En daarin vind je in ieder geval zijn vader en moeder. Op dezelfde internetpagina is dan ook de trouwdatum van hen, jouw overgrootvader en -moeder, te vinden. (Als je familie afkomstig is uit Leeuwarden dan kun je op de pagina van het Historisch Centrum Leeuwarden ook veel vinden.)
Doe geen dubbel werk: Bekijk eerst of er al niet iemand anders bezig is geweest met dezelfde familie. Klik daavoor hiernaast op 'Friese families waar onderzoek naar gedaan is/wordt'. Ook kun je al of niet via internet contact met andere genealogen zoeken, bijvoorbeeld door lid te worden van het Genealogysk Wurkferbân fan de Fryske Akademy of de Nederlandse Genealogische Vereniging (NGV) , of op internet gratis aansluiten op de emaillijst 'Friesland-genealogy'.
Naar het archief: Maar hoe mooi internet ook is, er valt niet aan te ontkomen dat je op een gegeven moment toch naar het archief moet om de 'echte' stukken op te zoeken. In de akten zijn namelijk veel meer gegevens te vinden dan de gegevens in de internet-database. Op ieder archief krijgt de beginnende genealoog uitleg en hulp bij zijn eerste onderzoek, maar al vrij snel kan iedereen zelfstandig onderzoek doen. Op de studiezalen staan computers om allerhande op te zoeken en zijn de meest gebruikte bestanden (aktes uit de Burgerlijke Stand van na 1811, kerkboeken met doop-, trouw- en begraafgegevens van voor 1811, enz.) op microfilm beschikbaar. Voor onderzoek in Friesland kun je altijd terecht in Tresoar in Leeuwarden (voorm. Ryksargyf, vlakbij de Oldehove). Ook het gemeente-archief van uw eigen gemeente kan voor een eerste onderzoek mooi materiaal opleveren (zie: het Fries Archiefnet). Als u niet in Friesland woont, dan kan het 'Centraal Bureau voor de Genealogie (CBG) in Den Haag (vlakbij het Centraal Station) een goed alternatief vormen. Daar zijn de belangrijkste bestanden van het Rijksarchief ook in te zien.
Hoe leg je je gegevens vast: Breng vanaf het begin direct zoveel mogelijk structuur aan in je verzameling. Genealogische gegevens kun je het beste in een goed genealogisch computerprogramma vastleggen. Er zijn er genoeg, zowel duur als voor weinig geld, zelfs wel gratis! Maar let er in ieder geval op dat het programma 'GEDCOM'-uitvoer kan produceren (dat is een universele uitwisselingsmogelijkheid tussen programma's) zodat het later altijd nog mogelijk is om over te schakelen op een beter programma. Bekijk ook of er in het programma voldoende mogelijkheden zijn om je bronnen te vermelden: niets is verveldender dan later niet meer weten hoe je aan een bepaald gegeven bent gekomen!
Tenslotte: Denk niet dat je in een paar weken je hele familie in kaart kunt brengen. Sommige genealogen zijn al tientallen jaren bezig en hebben nog steeds niet alles compleet, voor zover dat mogelijk zou zijn! Het kost heel veel tijd, maar toch is het een prachtige vrijetijdsbesteding die ook een heleboel voldoening kan geven.

Ik wens je een heleboel succes!

Andrys Stienstra

Met het zoekvenster hiernaast kun je een aangepaste zoekopdracht via Google doen binnen de door Genealogy yn Fryslân verzamelde links